ایده اولیه؛ بنچ مارک و بررسی سایت های خارجی
با وجود آشنایی اولیهای که با محیط فیگما پیدا کردیم و متوجه شدیم که کار کردن با آن چقدر ساده و در عین حال جذاب است، باید بپذیریم که فیگما بسیار گستردهتر از یک ابزار ساده طراحی است. قابلیتهایی مثل طراحی تعاملات (Interactions) و انیمیشنها در نسخه موبایل یک پروژه، امکان تعریف سفر مشتری (Customer Journey) و حتی ساخت ماکاپهای (Mockups) داینامیک که با تغییر یک کامپوننت مادر، محتوای آنها به صورت خودکار اصلاح میشود، نشان میدهد که فیگما ابزاری قدرتمند برای داستانسرایی بصری است.
اما برای ما که در حال تدوین استراتژی سئو وایرال هستیم، شاید نیاز نباشد به تمام این جزئیات فنی بپردازیم. هدف اصلی ما اکنون یک چیز است: شروع وایرفریمینگ سایت خودمان و ترسیم نقشه راه بصری آن. ما کار را با صفحه اصلی (Homepage) شروع میکنیم و ابتدا با وایرفریم لو-فای (Low-Fidelity) و سپس در مراحل بعدی، آن را به های-فای (High-Fidelity) تبدیل خواهیم کرد.
رسالت اصلی صفحه اصلی: دسترسی و اعتبار
صفحه اصلی سایت، حکم کتیبهای را دارد که روی دروازه ورودی حک شده است. این صفحه قرار نیست که لزوماً فقط برای یک کلمه کلیدی خاص رتبه بگیرد؛ بلکه وظیفه اصلیاش تعیین مسیر و انتقال ارزش به دیگر صفحات است.
تمایز هومپیج با تارگت کیورد و بدون تارگت کیورد
یک صفحه اصلی دو حالت دارد:
- دارای تارگت کیورد مشخص: مثلاً در سایت گیاهان، صفحه اصلی را برای عبارت «گیاهان آپارتمانی» هدفگذاری کردهایم.
- بدون تارگت کیورد مشخص: صفحه اصلی صرفاً روی نام برند یا عبارات عمومیتر متمرکز شده است.
نکته مهم اینجاست که این دو حالت، تفاوت زیادی در مدل وایرفریمینگ ما ایجاد نمیکنند. اینکه ما بخواهیم ساختار بصری صفحه را به طور کامل صرفاً بر اساس تارگت کیورد «گیاهان آپارتمانی» تغییر دهیم، منطقی نیست. دلیل این امر این است که ارزش و جایگاه واقعی صفحه اصلی، از جایگاه و ورودیهایی که از سایر صفحات سایت دریافت میکند، تعیین میشود.
تفاوت اصلی در این دو حالت، نه در طراحی، بلکه در انتخاب انکر تکستهای (Anchor Texts) ارجاعی از لینکهای داخلی و خارجی به سمت صفحه اصلی است. اگر ما در عباراتی مثل «نخل آپارتمانی»، «کاکتوس»، «درختچه آپارتمانی» جایگاههای خوبی داشته باشیم، آنگاه میتوانیم انتظار داشته باشیم که صفحه اصلی نیز در عبارت کلی «گیاهان آپارتمانی» رتبه بگیرد. حساسیت بیش از حد به استفاده از متون طولانی یا تمرکز شدید روی تگهای H1 و H2 در صفحه اصلی، تأثیر کمتری دارد.
دو رکن حیاتی در طراحی صفحه اصلی
آنچه در طراحی وایرفریم صفحه اصلی برای ما اهمیت حیاتی دارد، دو موضوع کلیدی است:
۱. ایجاد دسترسی (Accessibility)
هدف شماره یک صفحه اصلی، ایجاد دسترسی بینقص و آسان برای کاربر به مهمترین بخشها و نیازهای اوست. هر لینک، تصویر یا محتوایی که در صفحه اصلی قرار میگیرد، به دلیل اعتبار بالای این صفحه، ارزش و اعتبار زیادی را دریافت میکند و به مقصد خود منتقل میکند. به همین دلیل، ما باید در انتخاب اینکه چه چیزی در این صفحه دیده شود، بسیار گزینشی (Selective) و دقیق عمل کنیم.
۲. نمایش نقشه سایت (Sitemap Overview)
صفحه اصلی ما، در واقع نمایی فشرده و خلاصه شده از نقشه سایت (Sitemap) و مهمترین بخشهای پروژه ماست. این بخشهای مهم میتوانند دستهبندیها (Categories)، محصولات پرفروش (Top Products) یا ویژگیهای کلیدی باشند.
- مدیریت محصولات: اگر سایتی با ۳۰۰ محصول داریم، قطعاً نمیتوانیم همه را در صفحه اصلی نمایش دهیم. باید بر اساس اولویتها (مهمترین، پرجستجوترین، پرفروشترین، پرسودترین یا جدیدترین) دست به انتخاب بزنیم.
- مدیریت دستهبندیها: اگر ۸۰ دستهبندی داریم، فقط دستهبندیهای والد (Parent Categories) و عمومیتر را میآوریم و از صفحات خود آن دستهبندیها به زیردستهها دسترسی میدهیم. اما اگر فقط ۸ دستهبندی داریم، میتوانیم به هر هشت مورد دسترسی مستقیم بدهیم.
اولویتهای نمایش در پروژه گیاهان آپارتمانی
در پروژه گیاهان آپارتمانی، ما دو دستهبندی اصلی داریم:
۱. دستهبندیهای محصولی
این دستهبندیها بر اساس مدل و نوع گیاهان هستند، مانند نخلهای آپارتمانی یا کاکتوسها.
۲. دستهبندیهای ویژگیمحور (Search by Needs)
این دستهبندیها بر اساس نیاز کاربر تعریف شدهاند، مانند «مقاوم به سرما»، «کمآب» یا «تصفیهکننده هوا».
ما تصمیم گرفتیم که در صفحه اصلی، نمایی جامع از همه این المانهای مهم داشته باشیم. اما برای ایجاد دسترسی بهتر، باید شناخت درستی از مخاطب محصول داشته باشیم.
در حوزه گل و گیاه آپارتمانی، مخاطب معمولاً شناخت کمی از تنوع محصول دارد. تعداد محدودی از گلها را میشناسد و ممکن است از شرایط نگهداری، میزان نیاز به نور یا مقاومت آنها اطلاع نداشته باشد. بنابراین، منطقی نیست که صرفاً محصول را در ابتدا قرار دهیم.
مطالعه موردی: اسپیکر و هدفون در مقابل گل و گیاه
- حوزه اسپیکر/هدفون: برندها و مدلها تا حدی برای مخاطب آشنا هستند. شاید خود محصول (مانند یک مدل خاص هدفون) بتواند به تنهایی یک دستهبندی یا سکشن مهم باشد و در صفحه اصلی در اولویت قرار بگیرد.
- حوزه گل و گیاه: چون شناخت کم است، اولویت دادن به ویژگیها و کاربردها (مثل «کمآب» یا «مقاوم») منطقیتر به نظر میرسد تا محصول (مثل «زاموفیلیا»).
بنچمارک و الگوبرداری برای ایجاد دسترسی بهتر
برای طراحی دسترسیهای اثربخش در صفحه اصلی، بهترین کار این است که از سایتهای معتبر داخلی و خارجی در حوزه گل و گیاه الگو بگیریم. این کار به ما کمک میکند تا بفهمیم رقبا، دسترسیهای خود را چگونه چیدهاند و چه نیازی از کاربر را در اولویت قرار دادهاند.
Dasic Sil: سرعت در خرید و محبوبیت
Dasic Sil به عنوان یکی از معتبرترین سایتهای فروش گل و گیاه، رویکردی سریع و متمرکز بر عملگرایی دارد:
- دعوت به عمل فوری: بلافاصله محصولاتی مانند کاکتوسهای تازه رسیده یا «مولتی پکها» (چندتایی) را نمایش میدهد که صرفاً با هدف خرید سریع طراحی شدهاند.
- اولویتدهی بر اساس محبوبیت: بلافاصله پس از آن، سکشن «محبوبترینها (Most Popular)» را قرار میدهد. محبوبیت را میتوان بر اساس جستجو (برای سئو) یا بر اساس فروش (برای تجربه کاربری) تعیین کرد.
- دسته بندی بر اساس کاربرد: در نهایت، دستهبندیهای اصلی را ارائه میدهد، اما با نگاهی متفاوت:
- گیاهان برای تازهکارها
- گیاهان سازگار با حیوانات خانگی (Pet Friendly)
- گیاهان دکوری یا اکسسوریها
این رویکرد نشان میدهد که تمرکز بر نیاز و کاربرد، مقدم بر دستهبندیهای صرفاً گیاهشناسی است.
Happy Houseplants: تمرکز بر سادگی نگهداری
Happy Houseplants دسترسی را بر اساس مدل گلدان یا میزان آسانی نگهداری طراحی کرده است:
- پرطرفدارها: ابتدا محصولات پرطرفدار (مانند فیکوس میکروکارپا) را نمایش میدهد.
- آنکیلبل (Unkillable): یک دستهبندی جذاب تحت عنوان «گیاهانی که نمیمیرند» ایجاد کرده است. این دستهبندی، دقیقاً نیاز افرادی است که تجربه نگهداری خوبی ندارند. این همان «نگهداری آسان» است که ما نیز باید در طراحی خود لحاظ کنیم.
Lively Root: استفاده از تبها برای دسترسی سریع
Lively Root برای جلوگیری از طولانی شدن بیش از حد صفحه اصلی، از نمایش دستهبندیها به صورت تب (Tab) استفاده میکند:
- پرش در دستهبندی: با استفاده از تبهایی مانند «پر فروشها (Bestselling)»، «جدیدترینها (New Arrivals)» و «کمیابها (Rare Plants)»، کاربر بدون خروج از صفحه اصلی میتواند به طیف وسیعی از محصولات دسترسی پیدا کند.
- تفکیک بر اساس محیط: تفکیک واضحی بین گیاهان Indoor و Outdoor ایجاد میکند.
نوآوری در دسترسی: دستهبندی بر اساس ماه تولد (Zodiac)
یکی از جالبترین رویکردهای ایجاد دسترسی، استفاده از مدلهای تفکیک نوآورانه است. برای مثال، یک سایت خارجی بر اساس زودیاک (Zodiac) یا ماههای سال، دستهبندی کرده است:
- این سایت، افراد را بر اساس ماه تولدشان در ۱۲ گروه قرار داده و سپس برای هر گروه (مثلاً تیرماهیها یا Cancer)، گیاهانی را که با روحیات آنها سازگارتر است، پیشنهاد میدهد.
- این نوآوری نشان میدهد که میتوان با درک عمیق از مخاطب و محصول، نقاط تماس (Touchpoints) جدیدی برای ایجاد دسترسی و فروش ایجاد کرد.
وایرفریمینگ صفحه اصلی؛ کتیبهای که دسترسی را فریاد میزند
در نهایت، رسالت ما در وایرفریمینگ صفحه اصلی این است:
- اولویت دسترسی: تمرکز بر دستهبندیهای مبتنی بر نیاز کاربر (کمآب، مقاوم به سرما، تصفیهکننده هوا) بیش از دستهبندیهای صرفاً محصولی (انواع نخل) باشد، زیرا مخاطب گیاهان آپارتمانی دانش کمی دارد.
- استفاده گزینشی: به دلیل اعتبار بالای صفحه اصلی، تنها مهمترین و پرفروشترین محصولات یا دستهبندیها را نمایش دهیم.
- بنچمارک عملیاتی: از مدلهایی مانند «آنکیلبل» یا «جدیدترینها» در طراحی سکشنهای صفحه اصلی ایده بگیریم تا دسترسیهای سایت ما، صرفاً یک کپی از سایت مپ نباشد و ارزش افزودهای برای کاربر ایجاد کند.
این رویکرد، پایه و اساس طراحی یک وایرفریم لو-فای موفق برای صفحه اصلی سایت ما خواهد بود.