کار با ابزار Chrome Devtools – بخش اول
خیلی وقتها سایت در سیستم ما سرعت فوقالعادهای دارد و همهچیز بینقص به نظر میرسد، اما کارفرما یا کاربر نهایی از کندی صفحه شاکی است. یا در حال بررسی رتبههای یک کسبوکار محلی در شهر دیگری هستیم، اما نتایجی که گوگل به ما نشان میدهد، کاملاً تحت تأثیر موقعیت جغرافیایی فعلی خودمان است.
راهحل بسیاری از این چالشهای روزمره تکنیکال و محلی، نصب افزونههای سنگین یا خرید اکانتهای گرانقیمتِ ابزارهای خارجی نیست. مرورگر کروم در دل خود یک جعبهابزار قدرتمند، کاملاً رایگان و همیشه در دسترس به نام Chrome DevTools دارد که اگر نحوه کار با آن را بدانید، دیدگاهتان نسبت به تحلیل صفحات وب تغییر خواهد کرد.
کافیست روی هر کجای صفحه راستکلیک کرده و گزینه Inspect را انتخاب کنید (یا خیلی ساده کلید F12 را فشار دهید) تا وارد دنیای پشتصحنه وبسایتها شوید. این ابزار به ما به عنوان کارشناس سئو اجازه میدهد کدهای HTML، استایلهای CSS و حتی رفتارهای جاوا اسکریپت را دقیقاً همانطور که مرورگر و رباتهای گوگل میخوانند، زیر ذرهبین ببریم.
شبیهسازی دقیق نسخه موبایل و رفتار کاربر
یکی از حیاتیترین بخشهای سئو، بررسی نسخه موبایل سایت (Mobile-First Indexing) است. اما صرفاً کوچک کردن عرض پنجره مرورگر در دسکتاپ، به شما نسخه واقعی موبایل را نشان نمیدهد.
بسیاری از سایتها از ساختار داینامیک سروینگ (Dynamic Serving) استفاده میکنند؛ به این معنی که سرور تشخیص میدهد کاربر با چه دستگاهی وارد شده و متناسب با آن، کدهای متفاوتی را ارسال میکند. با استفاده از بخش Device Toolbar در DevTools، ما فقط ظاهر صفحه را تغییر نمیدهیم، بلکه با تغییر دادن User Agent، به سایت میگوییم: «من الان یک کاربر واقعی با یک گوشی موبایل هستم!».
در این بخش میتوانید:
- سایت را دقیقاً در ابعاد دستگاههای استانداردی مثل آیفون ۱۲ پرو یا آیپد بررسی کنید.
- اگر ابعاد گوشی خاصی مدنظرتان است که در لیست وجود ندارد، یک دستگاه جدید با طول، عرض و حتی رفتار لمسی (Touch) دلخواه خودتان بسازید.
نکته کلیدی: یادتان باشد برای اینکه کدهای مخصوص نسخه موبایل به درستی بارگذاری شوند، بعد از انتخاب دستگاه، حتماً یکبار صفحه را رفرش (Reload) کنید.
کالبدشکافی ساختار صفحه در پنل Elements
تب Elements جایی است که نسخه نهایی و رندر شده صفحه را به شما نشان میدهد؛ یعنی دقیقاً همان چیزی که پس از اجرای کامل کدهای جاوا اسکریپت ساخته شده و کاربر آن را میبیند.
با استفاده از ابزار انتخابگر (Selector) میتوانید روی هر بخش از سایت کلیک کنید و کدهای مربوط به همان بخش را ببینید. این قابلیت برای بررسیهای سریع سئو داخلی معجزه میکند. برای مثال بهسرعت میتوانید بررسی کنید که:
- آیا عنوان اصلی مقاله واقعاً در تگ H1 قرار گرفته یا طراح فقط فونت یک تگ معمولی را بزرگ کرده است؟
- آیا لینکهایی که در محتوا داده شدهاند فالو (Follow) هستند یا نوفالو (Nofollow)؟
- آیا برای تصاویر مهم سایت، متن جایگزین (Alt Text) بهدرستی نوشته شده است؟
حتی میتوانید همانجا کدهای HTML یا رنگ و سایز المانها (در بخش CSS) را موقتاً تغییر دهید تا تست کنید که اعمال یک تغییر ظاهری، چه تأثیری روی تجربه کاربری میگذارد. این تغییرات با یک رفرش به حالت اول برمیگردند، اما برای ایده دادن به تیم فنی بسیار کاربردی هستند.
تست سرعت در شرایط واقعی (Network Conditions)
برگردیم به همان چالش سرعت اینترنت. وقتی با اینترنت پرسرعت شرکت یا خانه در حال تست سایت هستید، طبیعی است که همهچیز سریع لود شود و امتیازهای خوبی بگیرید. اما تجربه کاربری که با اینترنت 3G موبایل در حال باز کردن سایت است، کاملاً متفاوت خواهد بود.
در بخش Network Conditions این امکان فراهم شده که سرعت اینترنت را محدود کنید. شما حتی میتوانید پروفایلهای اختصاصی بسازید؛ مثلاً سرعت دانلود، آپلود و پینگ یک اپراتور داخلی را روی آن تنظیم کنید و ببینید سایت در آن شرایط خاص چقدر زمان میبرد تا لود شود. اینجاست که متوجه میشوید چرا گاهی گزارشهای سرعت شما با تجربه واقعی کاربران همخوانی ندارد.
سفر به دور دنیا با تغییر موقعیت جغرافیایی (Sensors)
یکی از جذابترین امکانات برای یک کارشناس سئو، تب Sensors است. فرض کنید پروژهای دارید که مخاطبان هدف آن در شهر شیراز هستند یا سایتی را برای کشور دیگری مثل عربستان سئو میکنید. خرید ابزارهای تغییر آیپی برای تکتک این مناطق منطقی و گاهی حتی مقدور نیست.
با پیدا کردن طول و عرض جغرافیایی (Latitude & Longitude) منطقه هدف از روی برنامههایی مثل گوگل مپس و وارد کردن آن در بخش Location سیستم Sensors، میتوانید مرورگر را به طور کامل متقاعد کنید که شما در آن نقطه حضور دارید! با این کار، وقتی در گوگل جستجو میکنید، دقیقاً نتایج محلی همان شهر (Local SEO)، ساجستهای محلی و حتی نقشه همان منطقه به شما نمایش داده میشود.
تماشای سایت از چشم رباتهای گوگل
گوگل در مرحله اولِ خزش (Crawling)، صفحات را بدون پردازش جاوا اسکریپت میخواند و رندر کردن این کدها را به مرحله بعدی موکول میکند. برای اینکه بفهمید در همان نگاه اول چه محتوایی به رباتها ارائه میشود، میتوانید با اجرای یک دستور ساده در DevTools، اجرای جاوا اسکریپت را روی مرورگرتان غیرفعال (Disable JavaScript) کنید. این کار به شما نشان میدهد که چه بخشهایی از محتوای متنی، لینکها یا تصاویر سایتتان کاملاً به جاوا اسکریپت وابسته هستند و ممکن است در فرآیند ایندکس شدن با تأخیر یا مشکل مواجه شوند.
ابزار Chrome DevTools صرفاً یک محیط پیچیده برای برنامهنویسها نیست. تسلط بر همین امکانات، به شما قدرت تحلیل عمیقتری میدهد و کمک میکند تا مشکلات فنی سایت را پیش از آنکه روی رتبهبندی تأثیر منفی بگذارند، شناسایی و با تیم فنی برای رفع آنها گفتگو کنید.