یکی از چالش‌های همیشگی و جذاب در پروژه‌های فروشگاهی، نحوه برخورد با محصولاتی است که دارای تنوع یا متغیرهای گوناگون هستند. زمانی که یک اسپیکر در سه رنگ آبی، مشکی و ارتشی موجود است، یا یک گیاه سانسوریا در ابعاد کوچک، متوسط و بزرگ به فروش می‌رسد، نحوه معرفی این تنوع به موتورهای جستجو می‌تواند مسیر موفقیت یا شکست یک صفحه را رقم بزند.

تا همین چند وقت پیش، دست ما به عنوان کارشناس سئو برای معرفی دقیق این جزئیات بسته بود. نهایت کاری که می‌توانستیم انجام دهیم این بود که به گوگل بگوییم قیمت این محصول از یک عدد مشخص تا عدد دیگری متغیر است. اما نمی‌توانستیم به صورت مجزا، رنگ سبز را با قیمت، موجودی و عکس اختصاصی خودش به موتورهای جستجو بشناسانیم.

نتیجه این محدودیت چه بود؟ بسیاری از سایت‌ها برای اینکه بتوانند روی عبارات طولانی‌تر (Long-tail) مثل «خرید اسپیکر فلان مدل رنگ آبی» جایگاه بگیرند یا محصولاتشان را در موتورهای جستجوی محصول مثل ترب با لینک‌های جداگانه ایندکس کنند، مجبور می‌شدند برای هر رنگ یا سایز، یک محصول کاملاً مجزا در سایت تعریف کنند. این کار در نهایت به یک فاجعه سئویی به نام Cannibalization (هم‌نوع‌خواری کلمات کلیدی) ختم می‌شد؛ جایی که چندین صفحه از یک سایت، بر سر یک کلمه کلیدی با هم رقابت می‌کردند و گوگل در انتخاب صفحه هدف گیج می‌شد.

اما با معرفی ساختار جدید اسکیما برای محصولات، این بازی به کل تغییر کرده است.

ورود به دنیای Product Group و Variantها

گوگل برای حل این مشکل و درک بهتر محصولات متغیر، اسکیمای Product Group و Product Variant را معرفی کرده است. این ساختار به شما اجازه می‌دهد تا به جای تعریف ده‌ها محصول پراکنده، یک گروه محصولی واحد تعریف کنید و تمام متغیرهای آن را زیر چتر همان گروه، با هویت‌های مستقل به گوگل معرفی کنید.

گوگل در حال حاضر متغیرهای پرکاربرد زیر را به خوبی پشتیبانی می‌کند:

  • سایز (Size): مانند لباس‌های مدیوم، لارج یا گلدان‌های کوچک و بزرگ
  • رنگ (Color): تنوع رنگی دستگاه‌های دیجیتال یا پوشاک
  • جنس (Material): مانند میزهای چوبی در مقابل فلزی
  • طرح (Pattern): طرح‌های مختلف روی یک مدل پارچه یا قاب گوشی

با استفاده از این متغیرها، شما به شفاف‌ترین شکل ممکن به ربات‌های جستجوگر می‌گویید که این محصولات، در واقع نسخه‌های متفاوتی از یک کالای واحد هستند. بنابراین، مشکل کنیبالایزیشن به طور کامل برطرف می‌شود؛ زیرا گوگل می‌داند که اگر کاربری رنگ آبی را جستجو کرد، دقیقاً باید کدام نسخه از محصول را با کدام آدرس و تصویر به او نشان دهد.

روش‌های پیاده‌سازی آدرس‌دهی (URL) در محصولات متغیر

برای اجرای این ساختار، دو حالت کلی در ساختار آدرس‌های سایت شما وجود دارد:

۱. ساختار تک‌صفحه‌ای (Single Page): در این حالت، کاربر تمام رنگ‌ها یا سایزها را در یک صفحه می‌بیند و با انتخاب هر متغیر، بدون اینکه آدرس صفحه (URL) تغییری کند، اطلاعات تغییر می‌کند.

۲. ساختار چندصفحه‌ای (Multiple Page): در این مدل، هر متغیر برای خود یک آدرس متمایز دارد. خبر خوب برای کسانی که از وردپرس و ووکامرس استفاده می‌کنند این است که این سیستم فروشگاه‌ساز، به صورت خودکار این قابلیت را در دل خود دارد. زمانی که شما ویژگی‌ها (Attributes) را در ووکامرس تعریف می‌کنید، با انتخاب هر متغیر، پارامترهای مربوط به آن به انتهای آدرس صفحه اضافه می‌شود (مثلاً آدرس به صورت خودکار تغییر می‌کند و متغیر رنگ به URL افزوده می‌شود). این یک مزیت بزرگ است که نیاز به کدنویسی‌های پیچیده و اختصاصی را به شدت کاهش می‌دهد و به شما اجازه می‌دهد هر متغیر (Variant) را با یک آدرس یکتا به گوگل معرفی کنید.

ساختار فنی اسکیما؛ در پشت صحنه چه می‌گذرد؟

زمانی که تصمیم می‌گیرید از این روش استفاده کنید، نحوه نشانه‌گذاری (Markup) کدهای شما تغییرات جالبی می‌کند. در حالت عادی ما از اسکیمای Product استفاده می‌کردیم، اما در اینجا باید از نوع Product Group استفاده کنیم.

روند کار به این شکل است:

  • شناسه گروه محصول (Product Group ID): یک شناسه یکتا (مثل ID محصول در ووکامرس) برای کل گروه تعریف می‌شود تا همه متغیرها به آن متصل شوند.
  • ویژگی hasVariant: این مهم‌ترین بخش داستان است. از طریق این ویژگی، تمام حالت‌های ممکن (مثلاً ۴ سایز مختلف از یک گیاه آپارتمانی) به گروه اصلی متصل می‌شوند.
  • هویت مستقل هر متغیر: حالا در زیرمجموعه هر Variant، شما می‌توانید یک شناسه کالا (SKU) یونیک، تصویر اختصاصی، نام دقیق، توضیحات مجزا، قیمت مختص به همان متغیر و وضعیت موجودی را مشخص کنید.

مزایای سئو و تجربه کاربری؛ چرا این کار ارزشمند است؟

بیایید یک سناریوی واقعی را بررسی کنیم. فرض کنید در یک سایت فروش گل و گیاه (مانند پروژه فرضی گلوگیا)، محصولی به نام «سانسوریای ابلق» دارید. کاربر در گوگل جستجو می‌کند: «خرید سانسوریای ابلق سایز بزرگ».

در گذشته، گوگل تنها می‌توانست صفحه اصلی این محصول را در نتایج نشان دهد. اما با پیاده‌سازی درست اسکیمای Variant، اتفاقات شگفت‌انگیزی در صفحه نتایج جستجو (SERP) می‌افتد. موتور جستجو می‌تواند به صورت مستقیم عکس سانسوریای بزرگ را به کاربر نشان دهد، قیمت دقیق همان سایز را در نتایج (Rich Snippets) درج کند و کاربر را دقیقاً به لینک همان متغیر هدایت کند.

این یعنی افزایش چشمگیر نرخ کلیک (CTR) و ارائه یک تجربه کاربری بی‌نظیر. کاربر دقیقاً همان چیزی را در نتایج می‌بیند که جستجو کرده است، بدون اینکه نیاز باشد وارد سایت شود و تازه در بین گزینه‌های مختلف به دنبال سایز بزرگ بگردد.

شاید در نگاه اول پیاده‌سازی این ساختار پیچیده و نیازمند یک تیم توسعه‌دهنده قوی به نظر برسد. اما ابزارهای مدرن سئو به سرعت در حال تطبیق با این استانداردها هستند. برای مثال، افزونه‌هایی مانند Rank Math به تازگی پشتیبانی از Product Group را به امکانات خود اضافه کرده‌اند. با این ویژگی، یک کارشناس سئو می‌تواند به راحتی و بدون نیاز به دانش عمیق برنامه‌نویسی، متغیرهای محصولات را مدیریت کرده و داده‌های ساختاریافته (Structured Data) را به صورت کاملاً داینامیک یا دستی روی محصولات پیاده‌سازی کند.

بهینه‌سازی اسکیمای محصولات متغیر، یکی از آن تکنیک‌های لبه تکنولوژی در سئو تکنیکال است که هنوز بسیاری از سایت‌ها از آن غافل هستند. تسلط بر این مفاهیم و درک نحوه اتصال متغیرها به یکدیگر، مرز بین یک فروشگاه اینترنتی معمولی و یک پلتفرم فروشگاهی کاملاً بهینه‌شده برای آینده جستجو را مشخص می‌کند.