ورود به دنیای سئو و بهینه‌سازی سایت برای موتورهای جستجو، فراتر از یادگیری چند تگ و ابزار است. وقتی به عنوان یک متخصص سئو، چه در قالب فریلنسر و چه در یک آژانس دیجیتال مارکتینگ، با کارفرمایی جدید روبه‌رو می‌شوید، اولین چالش این است که چطور در کوتاه‌ترین زمان ممکن، وضعیت واقعی یک سایت را بسنجیم و بهترین مسیر را پیشنهاد دهیم. پروپوزال‌نویسی و تدوین سند استراتژی، نقطه‌ای است که دانش فنی شما با بیزینس کارفرما گره می‌خورد.

مهندسی معکوس وضعیت سایت در چند ساعت

یکی از مهارت‌های کلیدی که هر کارشناس سئو باید به آن مسلط شود، توانایی تحلیل سریع یک وب‌سایت در بازه زمانی دو تا چهار ساعت است. البته که در شروع مسیر ممکن است این کار زمان بیشتری ببرد، اما هدف این است که با کسب تجربه، بتوانید نقاط بحرانی و ساختار کلی یک کسب‌وکار آنلاین را در همین بازه زمانی فشرده استخراج کنید. خروجی این بررسی‌ها دو کاربرد اصلی دارد:

  • تدوین دقیق بخش تحلیل رقبا و وضعیت موجود در گزارش‌های سئو
  • ارائه پیشنهاد همکاری و پروپوزال متقاعدکننده به کارفرما برای شروع پروژه

وقتی قرار است سایتی را تحلیل کنید، همیشه با شرایط یکسانی روبه‌رو نیستید. شناخت نقطه شروع، تکلیف شما را با کل پروژه روشن می‌کند.

دو سناریوی متفاوت در مواجهه با وب‌سایت‌ها

پیش از اینکه دست به ابزار ببرید، باید ببینید با چه نوع پروژه‌ای طرف هستید. این دسته‌بندی به شما کمک می‌کند مسیر حرکت خود را گم نکنید:

  • سایت‌های تازه‌تأسیس: کسب‌وکارهایی که هنوز هیچ حضور آنلاین، سابقه ایندکس یا ورودی از گوگل ندارند و کسب‌وکار خود را تازه شروع کرده‌اند. در این حالت، تحلیل وضعیت فعلی سایت موضوعیت ندارد و تمرکز به‌طور کامل روی معماری اطلاعات و استراتژی‌ریزی از صفر معطوف می‌شود.
  • سایت‌های ریشه‌دار و دارای سابقه: وب‌سایت‌هایی که بیش از یک یا دو سال فعالیت کرده‌اند، محتوا دارند، بک‌لینک گرفته‌اند و ورودی دارند. در این پروژه‌ها، بزرگ‌ترین چالش این است که تشخیص دهید آیا باید سایت قبلی حفظ شود، اصلاح شود، یا با یک ساختار کاملاً جدید جایگزین گردد؛ بدون اینکه ارزش‌ها، رتبه‌ها و اعتبار گذشته کسب‌وکار از بین برود.

نگاهی به زیرپوست سایت: از جایی که گوگل می‌بیند

برای اینکه یک تحلیل سریع و دقیق داشته باشید، نیازی نیست بلافاصله درگیر گزارش‌های پیچیده و ابزارهای سنگین شوید. مسیر کارشناسی را می‌توان از لایه‌های پایه‌ای سایت شروع کرد. فرض کنید سایتی مانند «ایران درخت» پیش روی شماست و دسترسی مستقیم به سرچ کنسول آن ندارید؛ حرکت را از بررسی فایل robots.txt آغاز می‌کنید.

فایل روباتس به شما نشان می‌دهد که طراحان سایت چه بخش‌هایی را از دسترسی ربات‌های گوگل محدود کرده‌اند. گاهی در همین نگاه اول، متوجه می‌شوید که صفحه جستجو، سبد خرید یا بخش‌های خاصی بسته شده‌اند. اما کار به اینجا ختم نمی‌شود. قدم بعدی بررسی نقشه سایت یا همان sitemap.xml است.

اینجا دقیقاً جایی است که تضادها و خطاهای ساختاری خود را نشان می‌دهند. برای مثال، ممکن است فایل روباتس دسترسی به یک بخش را ممنوع کرده باشد، اما سهم آن بخش در نقشه سایت محفوظ بماند! این تناقض‌ها به شما نشان می‌دهد که ساختار معماری سایت از هم گسیخته است. بررسی تعداد مقالات، صفحات تگ، دسته‌بندی‌ها و محصولات فاقد محتوا در همین مرحله انجام می‌شود. با چند کلیک ساده در نقشه سایت متوجه می‌شوید که آیا با یک ساختار منظم طرف هستید یا انبوهی از برچسب‌های بدون محتوا و محصولات ناموجود که فقط بودجه خزیدن ربات‌ها را هدر می‌دهند.

عبور از داده‌های خام به سمت ساخت استراتژی

تحلیل ساختاری و شناخت اولیه سایت، زیرساخت لازم برای مراحل بعدی را فراهم می‌کند. اما یک سند استراتژی جامع و حرفه‌ای، فراتر از چند گزارش آماده است. ارائه یک سند استراتژی کامل معمولاً زمان‌بر است و طی چند جلسه مجزا انجام می‌شود؛ چرا که بخش بزرگی از این زمان صرف بررسی وایرفریم‌ها، تجربه کاربری، کیورد ریسرچ و تعامل دوطرفه با کارفرما برای صحت‌سنجی ایده‌ها می‌شود.

هدف نهایی از تمام این بررسی‌ها، رسیدن به یک روایت درست است. اینکه بدانیم پشت هر عدد و هر نمودار چه داستانی وجود دارد و چرا فلان تصمیم سئو می‌تواند مسیر یک کسب‌وکار را تغییر دهد. تسلط بر این چارچوب‌ها و یادگیری نحوه مواجهه با سایت‌های واقعی، تفاوت اصلی یک متخصص کاربلد با افراد مبتدی است. اگر می‌خواهید قدم‌به‌قدم این ابزارها، روش‌های گزارش‌گیری و نحوه تدوین دقیق استراتژی را عمیق‌تر یاد بگیرید، مسیر پیش رویتان پر از نکات جذاب و کاربردی خواهد بود.