وقتی یک سایت وردپرسی را برای پیاده‌سازی استراتژی‌های بهینه‌سازی تحویل می‌گیریم، یکی از اولین بخش‌هایی که به‌صورت مستقیم با آن درگیر می‌شویم، ساختار ناوبری و منوهای سایت است. در نگاه اول، ظاهر کار بسیار ساده به نظر می‌رسد؛ قرار است چند برگه مهم، دسته‌بندی‌های مقالات یا محصولات را انتخاب کنیم، به فهرست اضافه کنیم و کار را تمام شده بدانیم. اما مسیر بهینه‌سازی سایت همیشه به همین سادگی پیش نمی‌رود. زمانی که نیاز به تغییرات دقیق‌تر، شخصی‌سازی‌های حرفه‌ای و پیاده‌سازی نکات ریز سئویی پیدا می‌کنیم، تازه متوجه می‌شویم که ابزارهای پیش‌فرض به تنهایی پاسخگوی نیازهای ما نیستند.

بسیاری از افراد برای ایجاد تغییرات در منو، مستقیماً به سراغ بخش سفارشی‌سازی (Customize) قالب می‌روند. اگرچه این روش کار را راه می‌اندازد، اما در پروژه‌های واقعی و جدی، مراجعه مستقیم به بخش «فهرست‌ها» در پنل مدیریت وردپرس، کنترل بسیار جامع‌تری به شما می‌دهد. در این بخش، تنظیماتی وجود دارد که در نگاه اول پنهان هستند اما برای یک کارشناس سئو حکم ابزارهای کلیدی را دارند.

کشف تنظیمات پنهان در مدیریت فهرست‌ها

در روند کار روزانه، بارها پیش می‌آید که تصمیم می‌گیریم یک برچسب (Tag) پرکاربرد و مهم را در منوی اصلی سایت قرار دهیم تا دسترسی کاربران به آن راحت‌تر شود. اما وقتی به ستون سمت راست در بخش مدیریت فهرست‌ها نگاه می‌کنیم، هیچ اثری از گزینه برچسب‌ها نمی‌بینیم. در این شرایط، افراد ممکن است فکر کنند قالبشان از این ویژگی پشتیبانی نمی‌کند یا باید افزونه خاصی برای نمایش آن نصب کنند.

راه‌حل این چالش در بالاترین قسمت همان صفحه قرار دارد. گزینه‌ای به نام «تنظیمات صفحه» تعبیه شده است که مانند یک درِ مخفی به امکانات پیشرفته وردپرس عمل می‌کند. با باز کردن این منوی کشویی، مجموعه‌ای از گزینه‌های غیرفعال را مشاهده می‌کنید. با زدن تیک مربوط به «برچسب‌ها»، این بخش بلافاصله به ستون کناری اضافه می‌شود و می‌توانید به راحتی تگ‌های مورد نظرتان را به ساختار منو منتقل کنید.

علاوه بر اضافه کردن امکانات جدید، این بخش برای حفظ تمرکز شما نیز بسیار کاربردی است. یک پنل شلوغ با ده‌ها گزینه بی‌استفاده، فقط سرعت کار را پایین می‌آورد. به عنوان مثال، اگر در پروژه فعلی خود هرگز از مواردی مانند «تجربه مشتریان» یا «نمونه کارها» در منوی اصلی استفاده نمی‌کنید، کافیست تیک آن‌ها را در تنظیمات صفحه بردارید. با این کار ساده، محیط کاری شما بسیار خلوت‌تر، منظم‌تر و برای مدیریت سریع‌تر منوها آماده می‌شود.

کنترل کامل روی رفتار لینک‌ها در منو

وظیفه ما به عنوان بهینه‌ساز سایت، صرفاً چیدن لینک‌ها در کنار یکدیگر نیست. ما باید روی نحوه رفتار این لینک‌ها و پیامی که به موتورهای جستجو ارسال می‌کنند، تسلط کامل داشته باشیم. با استفاده از همان بخش تنظیمات صفحه، می‌توانید ویژگی‌های پیشرفته‌ای را برای هر یک از آیتم‌های منو فعال کنید که مستقیماً روی سئو و تجربه کاربری تاثیر می‌گذارند:

  • مدیریت ارتباط لینک‌ها (XFN) و Nofollow: گاهی در منوی سایت نیاز داریم به یک صفحه خاص لینک بدهیم (مثلاً یک لینک خروجی به سامانه پشتیبانی یا یک صفحه با ارزش سئویی پایین)، اما نمی‌خواهیم اعتبار صفحه از طریق این لینک منتقل شود. با فعال کردن ویژگی XFN، شما به راحتی قادر خواهید بود تگ rel=”nofollow” را دقیقاً به همان آیتم خاص در منو اختصاص دهید، بدون اینکه نیازی به دستکاری کدهای قالب داشته باشید.
  • شخصی‌سازی با کلاس‌های CSS: توجه به نرخ تبدیل بخش مهمی از کار ماست. فرض کنید می‌خواهیم دکمه «خرید اشتراک» در منوی بالای سایت، رنگ قرمز یا سبز داشته باشد تا کاملاً از سایر لینک‌ها متمایز شود و توجه کاربر را در همان نگاه اول جلب کند. با فعال کردن گزینه کلاس‌های CSS، می‌توانید یک نام کلاس دلخواه به آن آیتم خاص اختصاص دهید و سپس در استایل سایت، ظاهر آن را دقیقاً مطابق نیازتان تغییر دهید.
  • بهبود درک کاربر با ویژگی Title Attribute: استفاده هوشمندانه از تایتل لینک‌ها، هم به تجربه کاربری کمک می‌کند و هم مفهوم لینک را شفاف‌تر می‌سازد. به عنوان مثال، اگر یک آیتم در منو با نام کوتاه «باتری ماشین» قرار داده‌اید، می‌توانید تایتل آن را عبارتِ «خرید باتری ماشین با ارسال رایگان» تنظیم کنید. به این ترتیب، زمانی که کاربر نشانگر موس را روی آن لینک نگه می‌دارد، این متن راهنما را مشاهده می‌کند.
  • افزودن توضیحات به منو: گزینه دیگری برای اضافه کردن متن توضیحی زیر هر لینک وجود دارد. البته باید در نظر داشته باشید که نمایش این توضیحات در سایت، کاملاً به نوع کدنویسی و معماری قالبی که استفاده می‌کنید بستگی دارد و ممکن است در همه سایت‌ها به صورت پیش‌فرض قابل مشاهده نباشد.

ویرایشگر پرونده پوسته؛ منطقه‌ای با دسترسی محدود

در کنار ابزارهای کاربردی که بررسی کردیم، گزینه‌ای در زیرمنوی نمایش وردپرس وجود دارد که باید با احتیاط بسیار زیادی با آن برخورد کنید: ویرایشگر پرونده پوسته (و همینطور ویرایشگر افزونه‌ها).

این بخش به شما اجازه می‌دهد مستقیماً و از داخل خود پنل وردپرس، به قلب فایل‌ها و کدهای حیاتی سایت دسترسی پیدا کنید و آن‌ها را بخوانید یا ویرایش کنید. اگر قصد شما صرفاً نگاه کردن به کدهای ساختاری برای درک بهتر نحوه کارکرد یک بخش است، مشکل خاصی وجود ندارد. اما ایجاد تغییر و ذخیره کدها در این بخش، یک ریسک بسیار بزرگ محسوب می‌شود.

دلیل این حساسیت بالا چیست؟ در دنیای کدنویسی، همه‌چیز به دقت میلی‌متری وابستگی دارد. زمانی که در محیط ویرایشگر وردپرس در حال تغییر یک فایل هستید، یک اشتباه تایپی بسیار ساده، جا انداختن یک نقطه ویرگول (Semicolon) یا حتی اضافه شدن ناخواسته یک کاراکتر در جای نامناسب، می‌تواند تبعات سنگینی داشته باشد. این خطاهای کوچک باعث می‌شوند کدهای سایت دچار تداخل جدی شده و در نتیجه سایت به‌طور کامل از دسترس خارج شود؛ وضعیتی که حتی اجازه ورود مجدد به پنل مدیریت وردپرس را هم به شما نمی‌دهد و صفحه سایت کاملاً سفید می‌شود.

قطعی سایت حتی برای چند ساعت، تاثیرات منفی مستقیمی روی خزش موتورهای جستجو و افت رتبه صفحات دارد. به همین دلیل، حتی توسعه‌دهندگان بسیار حرفه‌ای نیز کدهای سایت را مستقیماً از روی پنل وردپرس ویرایش نمی‌کنند، بلکه از ابزارهای استانداردی استفاده می‌کنند که در صورت بروز خطا، امکان بازگردانی سریع کدها به حالت قبل را فراهم کنند.

در واقع، یکی از بهترین اقداماتی که در مراحل پیشرفته‌تر بهینه‌سازی و در بخش ارتقای امنیت سایت انجام می‌پذیرد، مسدود کردن کامل دسترسی به ویرایشگر پوسته از طریق کدهای پیکربندی وردپرس است. با بستن این دسترسی، خیال شما از بابت خطاهای انسانی سهوی که منجر به خوابیدن سایت می‌شوند راحت می‌شود و امنیت ساختاری پروژه به شکل چشمگیری افزایش پیدا می‌کند. شناخت دقیق ابزارهای موجود در پنل و دانستن اینکه از کدام امکانات باید بیشترین بهره را برد و از کدام بخش‌ها باید دوری کرد، مهارتی است که مسیر مدیریت سایت را برای شما امن و هموار می‌کند.