گام اول سند استراتژی؛ آنالیز رقبا – بخش اول
وقتی قرار است برای یک وبسایت در حوزه فروش گل و گیاه سئو را شروع کنیم، کارفرما معمولا از ما میپرسد: «چرا باید روی این کلمات کلیدی کار کنیم؟ مگر قرار نیست همهشان برای ما مشتری بیاورند؟» پاسخ به این سوال ساده نیست، مگر اینکه بتوانیم با دادههای واقعی بازار و رفتار کاربران در نتایج جستجو، نقشه راه را به شکلی ملموس جلو چشمش بگذاریم.
یکی از مهمترین قدمها پیش از شروع هرگونه برنامهریزی سئو، تحلیل دقیق رقبای واقعی و بررسی ماهیت صفحه نتایج جستجو (SERP) است. در ادامه میبینیم که چطور با تکیه بر ابزارهایی مثل Semrush و تحلیل دادههای سرچ، هم تکلیف استراتژی سایت را روشن میکنیم و هم زبان مشترکی با کارفرما پیدا میکنیم.
کشف سهم واقعی رقبا از بازار جستجو
فرض کنید کلماتی مثل «گیاه آپارتمانی» یا «گل آپارتمانی» را جستجو میکنیم. بررسی نتایج نشان میدهد که در این حوزه خاص، سایتهای تخصصی گل و گیاه جایگاه بسیار بهتری نسبت به مارکتپلیسهای بزرگ دارند. اما چطور بفهمیم کدام رقیب بیشترین سهم را از کلیکها دارد؟
با ابزارهایی مثل Semrush میتوانیم سهم ترافیک و کلیک رقبا را روی کلمات کلیدی مختلف اندازه بگیریم. مثلاً ممکن است ببینیم سایت «گلستان» توانسته حدود ۱۵ درصد از سهم این کلمات را به خود اختصاص دهد و بقیه سهمها بین رقبای دیگر تقسیم شده است. این همان دیتایی است که برای کارفرما ارزش دارد؛ چون به او ثابت میکند هیچکس قرار نیست صددرصد بازار را یکجا ببرد و حتی رتبه اول بودن هم یعنی تسلط بر بخشی از کلیکها، نه همه آنها.
اهمیت تصاویر و ساختار نتایج جستجو (SERP Features)
در صنایعی مثل فروش گل و گیاه، رفتار کاربران با صنایع دیگر فرق دارد. وقتی کسی عبارت «عکس گل زاموفیلیا» یا «انواع گل آپارتمانی با اسم» را سرچ میکند، گوگل قبل از هر چیزی به او تصویر نشان میدهد (Image Pack).
بررسی دادهها نشان میدهد که سهم بالایی از ایمپرشن و ورودی رقبا در این صنعت، از طریق تصاویر اتفاق میافتد. این یعنی عکاسی اختصاصی از محصولات، یک تزیین لوکس نیست؛ بلکه یکی از اصلیترین ارکان گرفتن ترافیک در این حوزه است. برعکس، اگر در یک صنعت دیگر مثل تجهیزات صنعتی باشیم، شاید تصویر کارکرد متفاوتی داشته باشد و تمرکز روی بخش دیگری باشد.
دستهبندی کلمات بر اساس هدف کاربر (Search Intent)
نکته مهم دیگری که باید به کارفرما ثابت کنیم، این است که همه سرچها ارزش یکسانی ندارند. وقتی عبارت «سانسوریا» را سرچ میکنید، یک نالجپل و مطالب وبلاگی بالا میآید؛ اما وقتی سرچ میکنید «قیمت گلدان سانسوریا»، با صفحات محصول، دستهبندی و سایتهای فروشگاهی مواجه میشوید.
- دستهبندی اینفورمیشنال (اطلاعاتی): کاربر به دنبال یادگیری نحوه نگهداری یا شناخت گیاه است.
- دستهبندی ترنزکشنال (خرید): کاربر آماده پرداخت پول و خرید محصول است.
وقتی سهم جستجوهای اطلاعاتی را در مقابل خرید بررسی میکنیم، میبینیم که سهم جستجوهای مستقیماً خرید در این صنعت شاید رقم کوچکی از کل سرچها باشد، اما حجم عظیمی از سرچها مربوط به مقالات و آموزش است. اگر بودجه یا استراتژی ما اجازه کار روی بلاگ را ندهد، باید تکلیفمان را با این بخش روشن کنیم. این دستهبندی دقیق، زیربنای کلارترینگ (دستهبندی کلمات)، چیدن سایتمپ و طراحی وایرفریمهای سایت ما خواهد بود.
تفکیک رقبا؛ دوستان یا رقیبان واقعی؟
وقتی لیست ۵۰ یا ۲۰۰ سایت برتر در این حوزه را استخراج میکنیم، با سه دسته سایت مواجه میشویم که نباید آنها را با هم اشتباه بگیریم:
- رقبای تخصصی مستقیم: مثل سایتهایی که به طور تخصصی روی فروش گل و گیاه تمرکز دارند و هدف اصلی رقابت ما هستند.
- پارتنرها و بسترهای فروش: مثل ترب یا دیجیکالا که حضور در آنها میتواند کانال فروش مکمل ما باشد.
- سایتهای مجلهای و سبک زندگی: مثل بیتوته یا دلگرم که رقیب تجاری ما محسوب نمیشوند، اما بهترین گزینهها برای خرید رپورتاژ آگهی در آینده هستند.
با تفکیک این گروهها، به جای گم شدن در انبوهی از آمار و ارقام گیجکننده، تمرکز اصلی تیم سئو روی تحلیل و سبقت گرفتن از رقبای تخصصی فروشگاهی قرار میگیرد تا هر ریال هزینه و زمان، در مسیر درست و بازدهپذیر سرمایهگذاری شود.