الگوریتم Mobile First Index و سفر به اعماق زمین

در این مقاله قصد داریم به وسیله یک ماشین زمان از دوران ماقبل تاریخ به دنیای ماشین های پرنده برسیم و در این میان جنبه های مختلف الگوریتم جدید و مهم گوگل، یعنی Mobile First Index را به زیر ذره بین ببریم.

قبل از آنکه به معرفی الگوریتم Mobile First Index بپردازیم، بهتر است یک سوال از خود بپرسید:

به اطراف خود نگاه کنید، به نظر شما چه چیز باعث شده که شیوه زندگی انسان نخستین چند میلیون سال پیش، با انسان قرن 21 زمین تا آسمان فرق داشته باشد؟

پاسخ این سوال را میتوان در تغییر رفتار انسان ها خلاصه کرد. در حقیقت شما به هر کجا که سَرَک بکشید، ردپایی از تغییر را مشاهده میکنید به طوری که حتی باورها و اعتقادات خود شما هم در نوجوانی با حالا تفاوت های زیادی دارند.

جالب است بدانید که رفتار انسان ها در دنیای اینترنت هم ثابت نبوده و دستخوش تغییرات ریز و درشت زیادی بوده است. یکی از این تغییرات مهم، میل به استفاده از دستگاه های موبایل است. اگر خوب دقت کنید متوجه میشوید که در گذشته کاربران وب، گشت و گذار در اینترنت را بیشتر به وسیله کامپیوترهای خانگی انجام میدادند.

بیشتر جستجوها در گوگل توسط موبایل انجام میشود

اما طولی نکشید که رفته رفته این رفتار هم شکلی نوین به خود گرفت و مانیتورهای غول پیکر و سنگین، جایگزین موبایل های همراه و خوش دستی شدند که امکان حمل آن ها به هر جایی ممکن بود. اما این تغییر رفتار، یک چالش بزرگ را به هنگام بازدید از سایت ها بر سر راه کاربران قرار داده بود:

سایت ها برای نمایش در دسکتاپ طراحی شده بودند و وقتی کاربران از طریق  موبایل، به این سایت های بهینه نشده سر میزدند با یک تجربه کاربری افتضاح، فوراً آن را ترک میکردند. در این میان یک خلاء بزرگ به وجود آمده بود:

کاربران موبایلی، چطور باید از سایت هایی که برای کامپیوتر ساخته شده بودند، استفاده میکردند؟

از آن جایی که رضایت کاربر باید اولین و مهم ترین هدف سایت ها باشد، این نیاز به وجود آمد تا سایت ها هم به نحوی رفتار خود را تغییر دهند و بتوانند همسو با رفتار کاربر حرکت کنند. مثل همیشه این شرکت گوگل بود که با بروزرسانی در ساختار الگوریتم های خود، مقدمات این تغییر را فراهم کرد و الگوریتمی ساخت که تمرکز آن تنها کاربران موبایلی و رضایت آن ها بود.

در حقیقت الگوریتم Mobile First Index، پاسخ گوگل برای تغییر رفتار کاربران در استفاده از موبایل بجای دسکتاپ بود.

اما قبل از اینکه به شما بگوییم چطور ضریب موفقیت سئو سایت خود را با استفاده از قوانین این بالا ببرید، باید شما را با 3 موضوع کلیدی و مهم آشنا کنیم:

  • چرا گوگل تا این حد به کاربران موبایل بها میدهد؟
  • الگوریتم Mobile First Index دقیقاً چیست؟
  • چه سایت هایی تحت تاثیر این الگوریتم قرار میگیرند؟

قبل از اینکه به مطالعه این مقاله بپردازید یک پیشنهاد ویژه برای شما داریم. در این ویدئو الگوریتم Mobile First Index و تمام موضوعات مرتبط به آن به صورت دقیق به شما معرفی میشود. در نتیجه اگر فرصت کافی برای مطالعه دقیق مقاله را ندارید پیشنهاد میکنیم این ویدئو 6 دقیقه ای را مشاهده کنید.

چرا گوگل برای جستجو با موبایل اهمیت زیادی قائل میشود؟

طبق آخرین گزارش ها در سال 2016، بیش از 55 درصد جستجو ها در اینترنت، از طریق موبایل انجام میشود. این مقدار در برخی از حوزه های کاری حتی تا 85 درصد هم میرسد.

با افزایش روزافزون تعداد کاربران موبایلی، شرکت گوگل تصمیم گرفت سرویس جستجوی اینترنتی خود را برای موبایل ها بهینه کند تا به این ترتیب؛

وقتی کاربری با گوشی موبایل خود در اینترنت جستجو کرد، تنها سایت هایی به او نشان داده شود که برای نسخه موبایل بهینه شده است.

در واقع میتوان اینطور نتیجه گرفت که گوگل الگوریتم Mobile First Index را به این دلیل منتشر کرد تا کاربران موبایلی بتوانند با بازدید از سایت های بهینه شده برای موبایل، از گشت و گذار در اینترنت لذت ببرند.

الگوریتم Mobile First Index دقیقاً چیست؟

در گذشته وقتی کاربران در اینترنت به جستجو می پرداختند، نسخه دسکتاپ سایت شما، معیار اصلی گوگل برای رتبه دهی به حساب می‌آمد، ولی با به روی کار آمدن گوشی های تلفن همراه و محبویت آن ها، گوگل هم تصمیم گرفت با تغییر الگوریتم رتبه بندی خود، نسخه موبایلی وبسایت ها را در اولویت قرار دهد.

این تغییر همان الگوریتم Mobile First Index بود که از ابتدای سال 2018 و به صورت تدریجی برای همه سایت ها فعال شد؛ به این معنی که اولویت اول گوگل برای رتبه دهی به سایت ها، نسخه موبایل، و اولویت دوم همان نسخه دسکتاپ سایت ها بود؛ یعنی درست برعکس چیزی که قبل از معرفی این الگوریتم شاهد آن بودیم.

چه سایت هایی تحت تاثیر الگوریتم جدید گوگل برای موبایل ها قرار میگیرند؟

با اینکه الگوریتم موبایل فرست گوگل در حال حاضر بر روی همه سایت ها فعال شده، اما تاثیر این الگوریتم بر همه سایت ها یکسان نیست. با ورود الگوریتم جدید میتوان سایت ها را به 4 گروه تقسیم کرد:

1- سایت هایی که نسخه موبایل و دسکتاپ آنها یکسان است

اگر نسخه موبایل و دسکتاپ شما یکی باشد، در این صورت تغییری در آنالیز گوگل از محتوای صفحات شما صورت نمیگیرد. پس از فعال شدن این الگوریتم، گوگل درست مانند قبل (یعنی از روی نسخه دسکتاپ شما) به سایت شما امتیار میدهد.

بعلاوه باید این نکته مهم را در نظر بگیرید که ریسپانسیو نبودن سایت شما از نظر سئو، یک نکته منفی است و گوگل بخاطر این کمبود، امتیاز خوبی به سایت شما نمیدهد. سایت varzesh3 از نمونه وبسایت هایی‌ست که ریسپانسیو نبوده و نسخه موبایل و دسکتاپ یکسانی دارد.

2- سایت های Responsive یا واکشن گرا

الگوریتم Mobile First Index تغییری در درک گوگل از محتوای سایت های ریسپانسیو ایجاد نمیکند، چراکه محتوای این صفحات در نسخه موبایل و دسکتاپ یکسان است و تنها نحوه نمایش آن فرق دارد. (مانند سایت زومیت)

در اینجا باید به یک نکته مهم اشاره کنیم؛ اگر سایت شما ریسپانسیو باشد ولی در دو نسخه موبایل و دسکتاپ محتوای یکسان نداشته باشد یعنی بخش مهمی از محتوا در موبایل با استفاده از CSS پنهان شده باشد، ممکن است جایگاه سایت پس از اعمال الگوریتم موبایل فرست، دستخوش تغییر شود.

بررسی سایت های ریسپانسیو با الگوریتم Mobile first index

سعی میکنیم با یک مثال این مفهوم را برایتان روشن کنیم. فرض کنید در نسخه دسکتاپ سایت خود صفحه ای با عنوان آموزش رایگان سئو دارید. این صفحه در عبارت «آموزش سئو رایگان» در گوگل دارای رتبه خوبی بوده است، اما زمانیکه کاربر با موبایل وارد صفحه میشود بخش هایی از محتوای آن مخفی شده و یا در دسترس نیست. زمانیکه گوگل با الگوریتم جدید خود این صفحه را بررسی میکند متوجه اهمیت این محتوا در صفحه نشده و ممکن است جایگاه شما در نتایج جستجو تغییر کند.

3- سایت هایی که برای نسخه موبایل، طراحی و آدرس مجزایی دارند

اگر با استفاده از موبایل خود وارد فیسبوک شوید، میبینید که آدرس این سایت در مرورگرتان به m.facebook.com تغییر میکند. در این صورت است که میگوییم نسخه دسکتاپ و موبایل سایت شما دو آدرس مجزا دارند. اما الگوریتم جدید گوگل چه حسی در مورد این اتفاق دارد؟

در این شرایط، گوگل تنها محتوایی که در آدرس مجزای موبایل وجود دارد را آنالیز میکند. بنابراین میتوان گفت که پس از اعمالِ الگوریتم مخصوص موبایل، سایت هایی که از دو آدرس مختلف برای نسخه موبایل و دسکتاپ خود استفاده میکنند بیش از دو حالت قبل زیر ذره بین گوگل قرار میگیرند.

تاثیر الگوریتم Mobile first index بر سایت های دارای نسخه موبایل

4- داینامیک سروینگ

در این میان، یک سری از سایت ها وجود دارند که در هیچ یک از گروه هایی بالایی  که برایتان گفتیم نیستند، به عنوان مثال اگر وارد سایت هایی نظیر بامیلو یا دیجیکالا شوید، با اینکه برای هر دو نسخه موبایل و دسکتاپ، یک آدرس در نظر گرفتند، اما وقتی از مرورگر موبایل خود وارد این سایت ها میشوید، نه تنها نحوه نمایش بلکه کدهای HTML صفحه نیز تغییر میکند، به این روش Dynamic Serving گفته میشود.

تاثیر الگوریتم Mobile first index بر داینامیک سروینگ

تا قبل از این، نسخه دسکتاپ سایت هایی که از داینامیک سروینگ استفاده میکنند، اهمیت بیشتری داشت، اما با روی کار آمدن رسمی الگوریتم Mobile First Index، گوگل از همان ابتدا به سراغ نسخه موبایل سایت شما میرود و تنها محتوای موجود در آن را آنالیز و ایندکس میکند.

چطور باید سایت خود را برای الگوریتم جدید گوگل آماده کنیم؟

حالا که گوگل نسخه موبایل سایت شما را معیار بررسی و تعیین جایگاه قرار میدهد باید استانداردهایی را در پیاده سازی آن در نظر داشته باشید. فارغ از اینکه سایت شما جزو کدام یک از 4 دسته بالا باشد، مواردی که در این جا معرفی می کنیم میتواند برای درک بهتر گوگل از نسخه موبایل شما مفید باشد.

1- محتوا، ساختار صفحات و کدهای موبایل و دسکتاپ یکسان باشد

یکسان بودن محتوای سایت در دو نسخه موبایل و دسکتاپ اقدامی است که میتواند تا حد زیادی، خیال شما را از بابت بروزرسانی های جدید گوگل راحت کند. یکسان بودن محتوا در نسخه موبایل و دسکتاپی به معنی رعایت این موارد است :

  • یکسان بودن تگ های متا مانند عنوان و توضیحات
  • نشانه های گذاری استاندارد و کدهای اسکیما (Schema) در موبایل و دسکتاپ یکسان باشد
  • محتوای اصلی صفحه (به جز سایدبار، فوتر و هدر) در هر دو نسخه مشابه باشند

2- توجه به محتوای قرار گرفته در فوتر و سایدبار

همانطور که میدانید نسخه موبایل سایت ها به دلیل اندازه کمتر، نسبت به دسکتاپ فضای کوچک تری دارند. وقتی وارد یک سایت ریسپانسیو میشوید، بخش هایی مانند فوتر و سایدبار حذف میشوند؛ بنابراین اگر لینک مهمی در این بخش ها وجود داشته باشد بعد از تمرکز گوگل بر روی نسخه موبایل طبیعتا ارزش خودشان را از دست خواهند داد.

دقت کنید که محتوای اصلی هر صفحه در هر دو نسخه موبایل و دسکتاپ در دسترس و قابل رویت باشند.

3- طراحی ریسپانسیو بهتر از یک نسخه موبایل مجزا است

شاید در نگاه اول گمان کنید با ارزشی که گوگل برای موبایل قائل است، بهتر است یک آدرس مجزا برای موبایل در نظر بگیرید. اما گوگل پیشنهاد میکند که اولویت اصلی شما طراحی ریسپانسیو باشد. ترتیب ارزش گذاری گوگل برای هر یک از این روش ها به شرح زیر است:

اولویت اول:  ریسپانسیو بودن سایت

اولویت دوم:  داشتن نسخه مجزا برای موبایل یا  Mobile Version

اولویت سوم:  نمایش یکسان سایت در دسکتاپ و موبایل (این مورد اصلاً توصیه نمیشود)

و در آخر اینکه برای تجارت های بزرگ تری که تعداد بازدید کننده بیشتری دارند، استفاده از تکنیک Dynamic Serving  میتواند بعد از اولویت اول، انتخاب مناسبی باشد.

سوالات مهم و پاسخ داده نشده در مورد الگوریتم Mobile First Index

حالا که با زیر و بم الگوریتم جدید گوگل آشنا شدید، نوبت به سوالاتی میرسد که ممکن است در بین راه برایتان پیش آمده باشد.

آیا گوگل برای موبایل، ایندکسی جداگانه در نظر گرفته است؟

عده زیادی گمان میکنند گوگل یک ایندکس برای دسکتاپ و یک ایندکس برای موبایل دارد و وقتی میخواهد سایت شما را آنالیز کند، هر دو ایندکس ها را به کار میگیرد؛ اما از این پس، معیار اصلی برای ارزیابی محتوای سایت شما، تنها نسخه موبایل خواهد بود. بنابراین گوگل یک ایندکس دارد و آن هم ایندکس نسخه موبایل است.

از کجا بفهمیم الگوریتم ایندکس موبایل برای سایت ما فعال شده؟

جالب است بدانید که برخلاف الگوریتم های پاندا و پنگوئن، گوگل در ابتدا الگوریتم مختص موبایل خود را تنها برای عده کمی از سایت ها فعال کرد. انتشار تدریجی این بروزرسانی به این دلیل بود که اکثر سایت ها برای موبایل بهینه نبودند.

ولی رفته رفته این الگوریتم برای تمامی سایت ها فعال شد و پیامی مبنی بر این بروزرسانی در ابزار Search Console گوگل ظاهر شد. در حال حاضر (دسامبر سال 2018) این الگوریتم برای همه سایت های وب فعال شده است.

آیا گوگل نسخه موبایل را معیار رتبه دهی به سایت قرار میدهد؟

وقتی صحبت از رتبه دهی و امتیاز سایت به میان می‌آید، نسخه موبایل سایت شما از نسخه دسکتاپ اهمیت بیشتری پیدا میکند؛ ولی منظور ما از این جمله این نیست که نسخه دسکتاپ شما فاقد ارزش است. گوگل در مواقعی (مثلا اگر سایت شما نسخه موبایل نداشته باشد) نسخه دسکتاپ شما را برای رتبه دهی در نظر میگیرد. پس اهمیت نسخه موبایل ممکن است تحت شرایط خاص تغییر کند.

اما به طور کل نسخه موبایل سایت شما اولویت اصلی گوگل برای تعیین رتبه است؛ بنابراین اگر در فرآیند طراحی نسخه موبایل برای سایت خود هستید، باید بدانید که نداشتن نسخه موبایل بهتر از این است که Mobile Version سایت شما ناقص باشد.

اگر سایت من نسخه موبایل نداشته باشد چطور؟

داشتن یا نداشتن نسخه موبایلی در ایندکس شدن محتوای سایت شما تاثیری ندارد. اما داشتن نسخه موبایلی یک مزیت رقابتی بوده و در رتبه بندی سئو سایت شما تاثیر بسزایی خواهد داشت.

این امر به این دلیل است که نمایش صحیح در موبایل و تبلت به یک فاکتور تاثیرگذار بر رتبه بندی نتایج (زمانیکه کاربر با موبایل جستجو میکند) تبدیل شده است و همانطور که پیش تر گفتیم، بیش از 55 درصد جستجوها از طریق موبایل انجام میشود.

توجه بیشتر گوگل به موبایل در آینده با Mobile First Design

چند سالی هست که مفهوم Mobile First Design به یک ترند در طراحی سایت تبدیل شده است، در طراحی ریسپانسیو ابتدا محتوای صفحه در نسخه دسکتاپ طراحی شده و سپس در مورد نحوه نمایش آن در موبایل تصمیم گیری میشود ولی در Mobile First ابتدا نسخه موبایل به صورت کامل طراحی شده و در نسخه تبلت و دسکتاپ بخش هایی به آن اضافه میشود.

استفاده از Mobile First Design در طراحی سایت

مفهوم Mobile First Design از آنجایی نشأت میگیرد که دستگاه موبایل به دلیل اندازه کمتر، نیاز به طراحی جداگانه و انحصاری دارد. بنابراین اگر بخواهیم تجربه خوبی را برای کاربران موبایلی ایجاد کنیم، باید در امر طراحی هم، نسخه موبایل را در اولویت قرار دهیم.

یک نتیجه گیری عاقلانه!

اگر میخواهید سایت شما در فضای وب طعم موفقیت را بچشد، طوری که از نظر گوگل هم سایت خوبی به حساب بیاید، باید مطابق با رفتار و نیاز کاربران خود پیش بروید. اما تنها به این نکته اکتفا نکنید!

چراکه حتی رفتار مخاطب شما هم با سرعت سرسام آوری در حال تغییر است. پس چه بهتر که نیم نگاهی هم به آینده ‌ای نه چندان دور داشته باشید؛ الگوریتم Mobile First Index اولین خشت امپراطوری جدید فضای وب خواهد بود.

پرسش و پاسخ
برای ارسال دیدگاه لطفا به حساب کاربری خود وارد شوید یا ثبت نام کنید.
پشتیبانی آکادمی وبسیما
پشتیبانی آکادمی وبسیما
شیما فقیه پور

سلام، شیما فقیه پور هستم.

به شما کمک میکنم که متناسب با تجربه و نیاز خود کارگاه مناسب را انتخاب کنید.

از صحبت با شما خوشحال خواهم شد.

22653512