Navboost چیست؟ رفتار کاربر چطور بر جایگاه سایتها تاثیر میگذارد؟
فرض کنیم شما محتوایی عالی نوشتید و ار نظر تکنیکالی شرایط فوقالعادهای دارید. آیا همین کافیست؟ خیر! گوگل به یک ناظر بیرحم و عملگرا نیاز دارد تا رضایت واقعی کاربر را در سایت شما و نتایج گوگل بسنجد؛ نام این سیستم عظیم و ترسناک Navboost است.
سیستم Navboost (ناوبوست) یکی از الگوریتمهای کلیدی گوگل برای رتبهبندی نتایج جستجو است که بر مبنای رفتار و تعامل کاربران (بهویژه دادههای کلیک) کار میکند. به طور خلاصه، عملکرد این سیستم به این شکل است:
یادگیری از کلیکها: Navboost تاریخچه کلیک کاربران روی نتایج یک جستجوی خاص را ثبت میکند.
ارتقای رتبه (Boost): اگر کاربران برای یک عبارت جستجو، دائماً روی یک لینک خاص کلیک کنند (حتی اگر آن سایت سئوی کاملی نداشته باشد)، این سیستم به آن لینک امتیاز مثبت داده و رتبه آن را در جستجوهای بعدی بالا میآورد.
کیفیت کلیک: این سیستم تفاوت بین «کلیک طولانی» (کاربر وارد سایت شده و همانجا میماند) و «کلیک کوتاه» (کاربر وارد سایت شده و سریعاً به صفحه جستجوی گوگل برمیگردد) را درک میکند تا مطمئن شود سایتِ هدف، واقعاً نیاز کاربر را برطرف کرده است
وقتی شما کلمهای را جستجو میکنید، خزندهها و سیستمهای اولیه گوگل در کسری از ثانیه هزاران صفحه را پیدا میکنند که همگی میتوانند گزینه مناسبی برای نمایش به کاربر باشند.
سپس ناوبوست وارد عمل میشود و با استفاده از تحلیل رفتار کاربران (طی ۱۳ ماه گذشته) با نتایج جستجو و صفحات وب، رتبهها را بالا و پایین میکند تا بهترینها را به مخاطب نمایش دهد.
در واقع ناوبوست میگوید: مهم نیست چندتا بکلینک داری، مهم این است که مردم به محتوایت چه واکنشی نشان دادهاند!
فاکتورهای کلیدی در Navboost
بر اساس افشای بزرگ اسناد API گوگل در می ۲۰۲۴ (معروف به Google API Leak)، ناوبوست کلیکها را فقط به صورت خام نمیشمارد، بلکه آنها را براساس رفتار کاربر و زمان حضور در سایت ارزشگذاری و طبقهبندی میکند.
goodClicks (کلیکهای رضایتبخش)
کاربر روی لینک شما در صفحه جستجو کلیک کرده، وارد سایت میشود، زمان قابل توجهی را سپری میکند، اسکرول میکند و با محتوا درگیر میشود. این یک سیگنال مثبت قوی است که به مرور siteAuthority شما را شارژ میکند.
badClicks (کلیکهای مخرب / Pogo-sticking)
کاربر وارد سایت میشود اما به دلیل ظاهر بد سایت (UX ضعیف)، سرعت پایین، تبلیغات پاپآپ آزاردهنده یا محتوای سطحی و بیارزش، بلافاصله دکمه Back را میزند و به نتایج جستجو برمیگردد. این صریحترین نشانه نارضایتی است. اگر نسبت badClicks به goodClicks در سایت شما بالا برود، ناوبوست به سرعت رتبه صفحه شما را به قعر نتایج میفرستد.
lastLongestClicks (آخرین و طولانیترین کلیک)
این بالاترین دستاورد یک متخصص سئو است! کاربر عبارتی را جستجو میکند، روی دو سایت اول کلیک میکند، راضی نمیشود و برمیگردد.
سپس روی سایت شما (مثلاً در رتبه سوم) کلیک میکند و دیگر هرگز برای آن موضوع به صفحه نتایج جستجو بازنمیگردد. این یعنی پایان موفقیتآمیز سفر جستجو. گوگل متوجه میشود که شما تطابق کاملی با نیت کاربر (Intent Match) داشتهاید و نیاز او را برطرف کردهاید.
unsquashedClicks (سیستم ضد تقلب)
حتماً با خود میگویید: «خب میروم ربات میخرم تا روی لینکم کلیک کنند!» ولی گوگل فکر اینجا را هم کرده است.
گوگل سیستمهای پیشرفته ضدتقلبی دارد که کلیکهای رباتها، VPNها و دستکاریهای نرخ کلیک (CTR Manipulation) را فیلتر میکند. فقط کلیکهایی که به عنوان تعامل واقعی و انسانی تأیید شده باشند (unsquashed) مبنای تصمیمگیری الگوریتم قرار میگیرند.
برای اطلاعات بیشتر در این زمینه پیشنهاد میکنیم مقاله CTR چیست را مطالعه کنید.
استفاده از دادههای گوگل کروم
مهمترین، تکاندهندهترین و شاید جنجالیترین کشف در میان این اسناد فاش شده، وجود متغیری به نام ChromeInTotal در ارزیابی اعتبار یک دامنه است.
سالها فکر میکردیم سئو فقط به محیط صفحه نتایج جستجو (SERP) محدود میشود. اما گوگل فراتر از جستجو، دادههای مرورگر کروم (که بیش از ۶۵ درصد بازار جهان را در اختیار دارد) را هم میسنجد.
متغیر ChromeInTotal نمایانگر مجموع بازدیدهای یک سایت در مرورگر کروم است؛ مواردی مثل ترافیک مستقیم (Direct Traffic)، بوکمارکها و بازدیدهای مکرر از طریق نوار آدرس مروگر کروم.
ناوبوست حتی دادهها را بر اساس دستگاه (موبایل در برابر دسکتاپ) و منطقه جغرافیایی تفکیک میکند.
یعنی ممکن است سایت شما در موبایل به دلیل رفتار بهتر کاربران رتبه اول باشد، اما در دسکتاپ رتبه پنجم!
تاثیر Navboost بر قدرت برند (پدیده Brand Bias)
در شرایطی که تولید محتوا با هوش مصنوعی باعث شده روزانه میلیونها صفحه وب بیکیفیت تولید شود، گوگل به شدت محتاط شده است. در نتیجه ترجیح میدهد سایتهایی را به کاربر پیشنهاد دهد که در کنار کیفیت محتوا و اعتبار سایت مناسب، ChromeInTotal بالایی دارند.
منطق گوگل ساده است: برندی که در دنیای واقعی شناخته شده است، اعتبار خود را با ارائه اطلاعات جعلی یا مخرب به خطر نمیاندازد.
گوگل این سیگنالها را به عنوان «اعتبار بیچونوچرای انسانی» میشناسد و به چنین سایتهایی در رتبهبندی ارفاق میکند، چون میداند کاربر از دیدن نام این برند در نتایج احساس امنیت و رضایت میکند.
داشتن فعالیت و مخاطبِ وفادار و درگیر در شبکههای اجتماعی (مثل اینستاگرام، توییتر، یوتیوب یا لینکدین)، روابط عمومی (PR)، بیلبوردهای شهری، اسپانسری پادکستها و اجرای کمپینهای تبلیغاتی خلاقانه، باعث میشوند مردم نام شما را به ذهن بسپارند و در مرورگر خود تایپ کنند.
همین جا باید متوجه شده باشید که با وجود سیستم Navboost، بسیاری از تکنیکها و فاکتورهای بازاریابی دیجیتال هرچند مستقیم یک فاکتور رتبهبندی در سئو نیستند ولی به مرور زمان میتوانند موجب افزایش ترافیک سایت و قدرت گرفتن برند شوند.
این فعالیتهای خارج از سایت (Off-site) که به آن سئو خارجی نیز میگوییم، به نوعی سلامت برند شما را به گوگل اعلام کرده و در بلندمدت اثر فوقالعادهای روی رتبه و ورودی سایت شما از سئو میگذارند.
به عنوان مثال کسب و کاری که فعالیت جدی و مستمر در اینستاگرام داشته و چند صد هزار مخاطب را به دست آورده است خیلی سریعتر در سئو به جایگاه مورد نظر خود میرسد.
چرا سایتهایی مثل دیجیکالا با محتوای ضعیفتر هم رتبه میگیرند؟
حتماً بارها به عنوان یک سئوکار حرص خوردهاید که چرا یک محصول یا دستهبندی از سایتهایی مثل دیجیکالا، آپارات یا دیوار با محتوایی بسیار کمتر و حتی بعضاً ضعیفتر از مقاله جامع و ۴۰۰۰ کلمهای شما، در رتبه بالاتری قرار میگیرد! دلیل این اتفاق بیعدالتی نیست، بلکه دقیقاً همین «سوگیری برند» است.
دیجیکالا به واسطه برند قدرتمندش، ورودی مستقیم میلیونی و جستجوهای برندمحور (مثل جستجوی عبارت “قیمت گوشی سامسونگ دیجی کالا”) بسیار زیادی دارد.
این میزان بازدید و سفارش روزانه به یک سیگنال بسیار قدرتمند برای نشان دادن رضایت کاربر و اعتبار سایت دیجی کالا تبدیل شده و بر کسب جایگاه آن در گوگل هم اثر مستقیم داشته است.
آیا میتوان قدرت برند را دستکاری کرد؟
نکته بسیار حیاتی این است که قدرت برند و ChromeInTotal چیزی نیست که بتوانید آن را با تکنیکهای کلاهسیاه، ابزارهای فیک، رباتها یا خرید ترافیک شبیهسازی کنید. رسیدن به این جایگاه نیازمند زمان، سرمایهگذاری، صبر و ارائه خدمات واقعی به مشتریان است.
همانطور که کمی بالاتر توضیح دادیم چنین بازدیدهایی تحت عنوان unsquashedClicks شناسایی شده و تاثیری بر ارزیابیهای navboost ندارند.
با شناخت Navboost چطور به رشد سایت خود کمک کنیم؟
نکته مهم این است که Navboost به تنهایی برای رتبه بندی نتایج جستجو کاربردی ندارد و تنها نقش یک فیلتر جانبی برای در نظر گرفتن رضایت کاربر و اعتبار برند را ایفا میکند.
پیش از آنکه این سیستم بتواند کمکی به جایگاه شما در نتایج جستجو کند باید بر روی افزایش اعتبار سایت (Site Authority) و به صورت خاص تر اعتبار موضوعی (Topical Authority) سرمایهگذاری کرده باشید.
در سئو مدرن باید علاوه بر تولید محتوای با کیفیت، رعایت استانداردهای سئو تکنیکال و تقویت سایت از طریق لینک سازی خارجی به موارد دیگری هم توجه کنیم که در این مقاله 2 مورد مهم از آنها را شناختیم:
1- تعامل فراتر از محتوا: درگیری واقعی کاربران با صفحه، پاسخ به نیت اصلی و حفظ آنها در صفحه برای تبدیل شدن به انتخاب نهایی کاربر.
2- افزایش ترافیک سایت: سرمایهگذاری در سایر حوزههای بازاریابی دیجیتال مانند شبکههای اجتماعی، تبلیغات بنری، ترافیک مستقیم و … که با افزایش بازدید به سئو نیز کمک میکنند.
در یک مقاله مجزا روشهای افزایش بازدید سایت را توضیح دادهایم.
پس میتوان گفت که سئو دیگر فقط بهینهسازی برای موتور جستجو نیست، بهینهسازی برای برند است.
آموزش رسالت اصلی من است ولی مسیر ۱۳ سالهای که طی کردم فقط در آموزش خلاصه نمیشود؛ به عنوان همبنیانگذار وبسیما، افتخار همکاری در بیش از ۳۰۰ پروژه موفق با برندهای معتبر کشور را داشتهام و با برگزاری ۳۰ دوره رویداد تخصصی «کندو»، نبض جامعه سئو ایران را در دست دارم. ترکیبِ این «تجربه اجرایی سنگین» با «چالشهای واقعی کامیونیتی سئو»، به من دیدگاهی ۳۶۰ درجه و واقعبینانه نسبت به نیازهای بازار داده است.
الگوریتمهای گوگل
